3.
ELLİOTT DALGA KURAMI
Ralph Nelson Elliott (1871
- 1948) Amerika'da restoranların ve demiryollarının
muhasebelerini tutan bir muhasebeciydi. Meksika ve Orta
Amerika'daki birçok demiryolu kumpanyalarında muhasebeci
olarak çalıştı. Guetemala'da yakalandığı ciddi bir
hastalık sonucu 1927 yılında emekliye ayrıldı. Bundan
sonraki yıllarını sağlığını yeniden kazanabilmek için
Kaliforniya'daki evinde geçirdi. Uzun iyileşme dönemi içinde
hisse senedi piyasasının davranışları ile ilgili kuramını
geliştirdi. Elliott, kuramını geliştirirken 1903 yılında
Richard Russel'in Street Journal' da yayımlanan Charles
Dow'un makalelerini birleştirerek yayımladığı "Dow
Kuramı'ndan" oldukça etkilenmiştir. İnsan heyecanı,
kitle psikolojisi ve dış olayların neden olduğu etkenler
hisse senetlerinin bir yol boyunca seyirleri, bir çevrim
dahilinde tekrarlandığını keşfetti. Elliott, devamlı
ilerleyen ve geri çekilen toplum psikolojisinin benzer biçimde
hisse senetleri fiyatlarının üzerinde patternlerin
tekrarlandığı ve bunların kendi içlerinde daha küçük
patternlere ve dalgalara ayrıldığını görmüştür.
1939 yılında Elliott 12 makaleden oluşan bir dizi yazıda
kendi kuramını açıkladı. Ölümünden iki yıl öce
1946 yılında Dalga Kuramı üzerine en son çalışmalarını
"Nature's Law The Secret Of The Universe" isimli
kitabında topladı. Elliott bu yazısında Hisse Senedi
Piyasası Kuramı'nı bütün insanların faaliyetlerini yönlendiren
genel doğa kanununun bir parçası olduğuna inanmıştır.
Elliott'un ölümünden
sonra en önemli yayın, A.Hamilton Bolton tarafından 1953
- 1967 yılları arasındaki çalışmalarıdır. .A.H.
Bolton bu çalışmaları ile 1967 yılında "Elliott
Wawe Principle" isimli eserini yayımlar. A.J. Frost
Elliott'un yayımlarını yeniden derleyerek 1970 yılında
Bank Credit Analyst'i yayımlar. Bu eserler bizlerin Elliott
Dalga Kuramı'nı öğrenmemizi sağlamıştır.
3.1
Elliott Kuramına Giriş
Elliott, patternlerin birçok
dalgalardan meydana geldiği keşfeder. Bir itki patterni
ana trend ile birlikte gider. Genellikle bu patternin içinde
beş dalga gözükür. Düzeltme dalgaları ise itkiye karşıt
yönde hareket eder ve üç dalgadan oluşur. Bu şekilde beş
dalgalık itki ve buna karşıt yönde gelişen üç dalgalık
düzeltmenin oluşturduğu ana modele çevrim denir (Şekil:
5). Çevrimlerin kendi kendine sonsuz tekrarını
kabullenilir. Grafikler üzerinde genelde en fazla dört çevrim
gösterilir. (Elliott dalga Prensiplerinde bu patternler değişik
dalga derecelerine ayrılmıştır) Elliott, dalga oranlarında
ve düzeltmelerde Fibonacci numaralarını temel olarak almıştır.
GRAFİK 1 :
ÖRNEK GRAFİK
Tam çevrim ve
dalgaları.
1970 li yıllarda Frost ve
Prechter’in Elliott dalgaları üzerinde birçok dalga çalışmaları
ile 1970 lerin ortalarındaki krizi (Amerika finans
piyasalarındaki kriz) ve 1980 lerdeki boğa piyasasını
tahmin eden efsanevi kitabı (Elliott Dalga prensipleri İle
Hisse senetlerinde Kazancın Anahtarı) yayımladı. Robert
R Prechter sadece düzeltmeleri ve boğa piyasasını söylemekte
kalmadı aynı zamanda 1987 yılındaki kırılmanın
dalgalanmalarını tam tamına tahmin edebildi. Bu çalışmalar
sonucunda hisse senedi piyasalarında yeni patternlerin
ortaya çıkarılmasını sağladı.
|
Wave
Degree
|
5s With the Trend
|
3s Against the Trend
|
|
Grand
Supercycle
|
[I] [II] [III] [IV] [V]
|
[A] [B] [C]
|
|
Supercycle
|
(I) (II) (III) (IV) (V)
|
(A) (B) (C)
|
|
Cycle
|
I II III IV V
|
A B C
|
|
Primary
|
[1] [2] [3] [4] [5]
|
[A] [B] [C]
|
|
Intermediate
|
(1) (2) (3) (4) (5)
|
(a) (b) (c)
|
|
Minor
|
1 2 3 4 5
|
A B C
|
|
Minute
|
i ii iii iv v
|
a b c
|
|
Minuette
|
1 2 3 4 5
|
a b c
|
Elliot Çevrimleri (Dalga Dereceleri)
Birçok
teknik analizci Elliott Dalga Kuramı'nı anlaşılması güç
uygulaması zor ve karmaşık olduğunu bulurlar. Aslında
kuramın arkasındaki ilkeler oldukça basittir. Elliott'un
kullandığı malzemelerin birçoğu Dow Kuramı ile ve
geleneksel grafik teknikleriyle oldukça iyi uyum sağlamaktadır.
Ancak Elliott Dalga Kuramı belli grafik modellerinin neden
ortaya çıktıkları ve ne anlama geldiklerini açıklamaya
yardımcı olan bütünsel bir piyasa bakış açısı olduğu
için, geleneksel grafik tekniğinin ilerisine gider. Ayrıca
Elliott Dalga Kuramı bütünsel çevrim içinde piyasanın
nerede olduğunu belirleyebilmektedir. Bu şekilde piyasa
analizlerinin işini kolaylaştırmaktadır. Dow Kuramı
trend ortaya çıktıktan sonra sinyal verme eğilimindedir.
Elliott Dalga Kuramı geleneksel yaklaşımlarla da
onaylanabilecek şekilde analizciye, önünde oluşabilecek
muhtemel tepe ve tabanlar hakkında daha gelişmiş uyarılar
verebilmektedir.
GRAFİK 2 : ÖRNEK GRAFİK
İtki ve düzeltme dalgaları birleşmeleri sonucu
kendilerinden daha büyük itki ve düzeltme dalgalarını (çevrimleri)
meydana getirirler.