GRAFİK 1 : ALARKO CARRIER (TL-Uzun vadeli
grafik ve düşüş trendi)
GRAFİK 2 : İMKB ENDEKSİ ( dolar bazında
grafik ve düşüş kanalı )
GRAFİK 3 : ALARKO HOLDİNG ( dolar bazında grafik ve düşüş
kanalı )
GRAFİK 4 : İMKB ENDEKSİ (TL bazında uzun vadeli
grafik ve çıkış kanalı)
Grafiklerde de görüleceği gibi
çıkış akımı içindeki senetlerin klasik özelliği olan yeni
zirvelerin eski zirvelerden daha yüksek seviyelerde ve de yeni
diplerin eski diplerden daha yüksek fiyat seviyelerinde gerçekleşmesi
bazı zamanlarda bir kanal içinde gelişen hareketi gözler önüne
serebilir. Aynı şekilde düşüş akımı içinde olan senetlerde
de yeni zirveler eski zirvelerden daha düşük seviyelerde oluşurken
yeni diplerde eski diplerden daha düşük seviyelerde oluşur.
Çıkış akımını kontrol eden çizgi dip noktalarını birleştiren
çizgi ( kanal alt çizgisi ) olarak kabul görür. Yükselen
senetlerde bu çizgi senetlere destek verme görevini üstlenir ve
kendisine yaklaşan senetlerde veya endekste düşüşü durdurup
senetleri yukarıya doğru iter.
Çıkış içinde olan senetlerde zirvelerin birleştirilmesi ile
elde edilen çizgi ( kanal üst çizgisi ) de senetlerde
direnci teşkil eder ve genelde satışlara ön ayak olur.
Düşüş akımını kontrol eden çizgi " en yüksek zirveden
başlayan ve iki zirvenin birleştirilmesi " ile elde edilen çizginin
uzatılması ile belirlenir. Genelde bu çizgi kanal içinde hareket
eden senetlerde " kanal üst çizgisi " olarak
tanımlanır ve fiyatların yükselmesi halinde direnç teşkil
eder, diğer anlamda satışların beklendiği yerdir.
Kanal üst çizgisine paralel olarak çizilen ve dip noktalarını
birleştirerek elde edilen çizgide
" kanal alt çizgisi " olarak tanımlanabilir ve düşüşlerde
destek görevini üstlenir. Diğer anlamda bu çizgiye yanaşan
senette gerek çıkış gerek düşüş akımı olsun alımlar gözlenir.
Eğer senedin bir kanal içinde hareket ettiğini fark ederlerse,
alım-satımcılar senetler alt çizgiye yaklaştığında riske
girerek alım yapıp senetteki yükseliş kanal üst çizgisine
yaklaştıkça da satış- larını gerçekleştirir. Bu işlem hem
çıkış hem de düşüş akımları içinde geçerlidir.
Tecrübeli alım-satımcılar eğer senet kanalın alt veya üst çizgisine
yanaşmadan ters yönde harekete geçtiğini görürlerse akımın
kuvvetinin ( düşüş veya çıkış akımı olsun ) zayıfladığına
hükmederek eğer düşüş içinde iseler senedin bir sonraki düşüşte
alt çizgiyi de delip geçebilece- ğini tahmin ederek bu sefer alımlarını
gerçekleştirmez. Tam tersine ; eğer çıkış akımı içinde
iseler ise ve senet alt kanala değmeden yükselişe geçmeye başlar
ve üst çizgiye yönelirse o zamanda kanalın üst çizgisine yaklaşıldığında
yapmaları gereken satışlarını erteler.
Bazı durumlarda akım kanalının dışına çıkıldığında
senetlerde ilk kanalın kalınlığı ele alınarak bir üst ( çıkış
akımı içindeyse ) veya alt ( düşüş akımı içinde ise )
kanal daha çizilebilir. Bir başka deyişle ilk kanalın aynısı
ilk kanalın altına veya üstüne eklenmekte.
Bunun tam tersine ana düşüş kanalı içinde ( grafik no. 1' ve
grafik no. 4' de noktalı çizgilerle gösterildiği gibi ) fiyatların
içinde mikro bazda hareket ettiği " iç kanal "
da oluşabilir.
Genellikle benim tavsiyem eğer aritmetik ölçekte incelenen senet
grafiklerinde oluşan çıkış veya düşüş kanalının dışına
taşma hareketleri gerçekleşmekte ise o zaman ölçekte değişiklik
yaparak " logaritmik ölçek " e geçilmesi ve aynı kanalın
yeniden logaritmik bazda çizilmesi olacaktır.
Logaritmik bazda çizilen grafikte de kanal üst ve alt çizgileri
gene akımın gidişat yönüne göre destek ve direnç olarak ele
alınmalıdır.
Çıkış akımı içinde fiyatların kanal içinde hareket
edip etmediğini tahmin edebilmek için yapılabilecek çalışmada
" iki dip noktası ve bu diplerin arasında gerçekleşen
bir zirve " yeterli olacaktır.
Yapılması gereken işlem dipleri çizgi ile birleştirmek, daha
sonrada çizilen çizgiye paralel bir çizgiyi zirve noktasından başlayarak
yukarı yönde uzatmak olacaktır.
Düşüş akımı içinde olabileceğini tahmin ettiğiniz senet
içinde eğer bir kanal içinde hareket edip etmediğini görmek
niyetinde iseniz o zamanda " iki zirve ve bu zirveler arasında
gerçek- leşmiş bir dip noktası " kanal çizimi için
yeterli olacaktır.
Çizim için yapılması gereken iş ; zirveleri birleştiren çizgiyi
aşağı yönde uzatmak ve bu çizgiye paralel bir çizgiyi de
belirlenen dip noktasından başlayarak aşağı yönde taşımak
olmalıdır.
Konuyu anlatabilmek ve işleri kolaylaştırmak için verilen
grafikleri incelemenizi tavsiye ederim.
GRAFİK NO. 1 : ALARKO CARRIER
– DÜŞÜŞ KANALI
Grafikte ana zirveden başlayan ve
" B " ile gösterilen zirveden geçen çizgi uzatılarak düşüş
akımın kontrol eden çizgi çekilmektedir.
Bu çizgiye paralel olarak ve " A " noktasından başlayarak
çizilen diğer çizgide aşağı yönde uzatılmaktadır.
Görüntü bir süre sonra düşüş devam ederken kendi kendine
paralel bir düşüş kanalına dönmektedir.
Tüm dip noktalarını harflerle belirtmedim ama sizin de gördüğünüz
gibi senet " A " , " C " , " E " ve
" F " ile belirlenen yerlerde destek bularak yukarı yönde
hareket etmektedir.
Aynı şekilde " B " ve " D " noktalarında da
dirençle karşılaşılmakta ve satışlar yoğunlaşmaktadır.
Dikkat ederseniz bu kanalın içinde de ayrıca noktalı çizgilerle
belirtilen bir başka düşüş kanalı daha görünmektedir. Ara
zirve ve diplerde bu kanal içinde oluşmaktadır.
GRAFİK NO 2 : İMKB ENDEKSİ – DÜŞÜŞ KANALI
İMKB endeksinin Ocak 2000 yılında eriştiği tarihi zirveden
sonra başlayan düşüşüne bakacak olursak endekste oluşan
" ikili zirve " görünümünden sonra zirveleri ve dip
noktalarını birbirleri ile birleştiren iki çizgi çekilebilir.
Endeks bir süre sonra her iki taraftan hapsedilmiş gibi bu bandın
dışına çıkmadan aşağılara doğru sürüklenmektedir. Bu
arada iki de kriz yaşayan ekonominin bütün negatif etkileri
borsaya yansırken endeks "0.62 cent " e kadar inmekte.
Düz çizgi ile belirtilen " alt ve üst kanal çizgilerinin
" arasında kalan kısımda ayrıca grafikte noktalı çizgi
ile belirtilen ve ana kanala paralel olarak gelişen bir de " iç
kanal " oluşmaktadır.
Buna benzer görüntüleri değişik senetlerde ileride sizlere gene
sunabileceğiz.
GRAFİK NO. 3 : ALARKO HOLDİNG - DÜŞÜŞ KANALI
Alarko Holding senedine dolar bazında verilen grafikte
bakmaktayız.
Ana zirveden sonra düşüşe geçen senette sırasıyla " 8.36
cent ", " 7.37 cent ", " 5.21 cent " ve
" 4.67 cent " teki zirveleri birleştiren çizgi
" kanal üst çizgisi " olarak kabul görecektir.
Bu çizgiye paralel olarak çizilen ve gene sırasıyla " 5.79
cent ", " 5.30 cent ", " 3.87 cent ",
" 3.78 cent ", " 3.33 cent ", 2.55 cent "
ve "1.81 cent " teki dip noktalarından geçen çizgi de
" kanal alt çizgisi " olarak nitelendirilmektedir.
Düşüş kanalının oluştuğunu başlarda gören yatırımcılar
alım satım işleri için çizgilerden " üst kanal " çizgisini
direnç olarak görüp satış yapmakta ve senet düşüş içinde
destek olarak kabul görebilecek olan " alt kanal " çizgisine
gelmeden de alıma geçmemektedir.
Büyük düşüş içinde kar etme olanaklarını yukarıda
anlatılan şekilde değerlendirmekteler. Bunun dışında daha
agresif yatırımcılar yurt dışı piyasalarda tanınan
olanaklardan faydalanarak " kanal üst çizgisi "ne
gelindiğinde ellerindeki malların dışında ayrıca ek olarak açığa
satış ( sahip olmadıkları malları da satarak ) yaparak düşüşten
yararlanma imkanlarını kullanmaktadır.
GRAFİK NO. 4 : İMKB ENDEKSİ - ÇIKIŞ KANALI
Endeksin logaritmik ölçekte çizilmiş TL bazındaki uzun
vadeli grafiğine bakmaktayız. 1987 senesinden beri oluşan yükseliş
için dipleri ve zirveleri birleştiren ( düz çizgi ) çizgiler
ana kanalın alt ve üst çizgileri olarak görülmeli. Dipleri ve
zirveleri devamlı olarak yükselen kanal çıkış kanalı olarak
ele alınmaktadır. Tabii ki son 10 sene içinde yaşanan iki devalüasyon
gerçek dünyada endeksimizin pek de değer kazanmadığını kanıtlasa
da ve bu da TL bazında verilen grafiğe yansımasa da konuyu
sizlere anlatabilmek için siz devalüasyon olmamış kabul edin
( veya ismi İMKB değil de daha değişik bir senet olsun diyelim
). Görüldüğü gibi yükselen kanal içinde ayrıca noktalı çizgi
ile belirlenen " iç kanal " da ortaya çıkabiliyor. İç
kanalda ana trend içinde genellikle ara zirveler ve dip noktalarının
birleştirilmesinden elde edilen ara trend de görülebilir. |