|
GRAFİK 1 : ADANA ÇİMENTO
"A" (dolar grafiği-ikili zirve görünümü)
GRAFİK 2 : ALGYO
(dolar grafiği-ikili zirve görünümü)
GRAFİK 3 : DEVA HOLDİNG
(dolar grafiği-ikili zirve görünümü)
GRAFİK 4 : DEMİSAŞ
(dolar grafiği-ikili zirve görünümü)
Çok
kuvvetli bir zirve formasyonu olup senetlerinizi satmanızda
yarar bulunmaktadır. Belirli bir süredir devam eden çıkış
akımının sona erip, düşüşe geçildiğinin sinyalini
veren zirve görüntüsüdür. Uzun vadede verdiği tahribat tıpkı
" omuz - baş - omuz " zirvesindeki gibi çok yüksek
olan bir zirve görünümüdür ve düşüş akımı sona erdiğinde
büyük kayıplara yol açar. Görüntü olarak en yüksek
seviyede olan zirvenin yanında ( sağ tarafında ve çoğunlukla
daha düşük seviyelerde oluşan ) bir zirve daha gözlemlenir.
Formasyon uzun süredir devam eden
“ bull markets “ veya diğer adıyla “ boğa piyasaları
” nın sonunda
gerçekleşir. Genelde yukarı yönde hareket eden ve büyük
kazançların elde edildiği çıkış akımlarının sonlarına
doğru senette ( veya endekslerde ) yüksek işlem miktarı
ile bir zirve ( fiyatların eriştiği en uç nokta diyelim )
elde edilir. Daha sonraki düzeltme ( geri çekilme veya
fiyatlardaki düşüş ) senet fiyatını aşağılarda bir
noktaya kadar çeker. Yeni alım dalgası ile senette yükselişe
geçilir ve senet eski zirve fiyatını aşamadan bir zirve (
bir önceki en uç fiyatında üstünde olan fiyata ) daha
yapar. İkinci zirveye doğru olan bu koşuda işlem miktarının
azalması dikkatleri çekebilir.
Daha düşük işlem miktarıyla ilk zirveye yakın değerlere
ulaşılması talebin ( tabii arzda azalıyor diye düşünenleriniz
de olacaktır ) azalması anlamına gelebilir. Elde
edilen ikinci zirveden başlayan satışlar gittikçe yoğunlaşabilir.
Aşılamayan zirve fiyatı ortada sipsivri ( dımdızlak )
kalacak şekilde belirginleşir. Artık elde edilen zirve
sayısı ikiye erişmiştir. Her ne kadar iyi ama daha sonra
senet yeniden fırlayıp daha yukarılara da gidebilir
diyenler olacaksa da tedbirli olma zamanı gelmektedir. Bu
noktada her şey apaçık ortada olmasa bile gözünüzün önündeki
görüntüden şüphelenmeye başlamakta yarar bulunmaktadır.
Formasyonda eksik olan son taş ikinci zirveden başlayan düşüşte
genelde ilk zirveden başlayan düşüş sonunda elde edilen
dip noktasının altına inilmesi ile yerine oturacaktır. Artık
uzun süren rüyadan uyanma ve gerçeklere dönme zamanı
gelmiştir. Senet ilk zirveden sonraki düşüşte elde edilen
dip noktasından başlayarak ve yatay olarak çizilen destek
çizgisinin altına inmeye başladıysa düşüşe geçildiğini
vurgulayan zirve formasyonu tamamlanmış sayılmaktadır.
Formasyonda ilk dip noktasından başlayarak yatay şekilde çizilen
çizgiye teknik olarak “ destek çizgisi – support
line “ denilmektedir. Bu çizginin altına gidilmesi
durumunda senet satılmalıdır.
Formasyon eğer endekslerde oluşursa piyasaların aşağılara
gidişi durumunda çok az senet prim yapacağından ve genelde
senetlerin % 90’ nın da ( belki de daha fazla ) düşüş
yaşanabileceğin- den dolayı senetlerden en kısa zamanda
kurtulmak gerekmektedir.
“ İkili zirveler “ her ne kadar gelişmiş
borsalarda uzun sürede gerçekleşmekte ise de İMKB’ de çok
daha kısa sürede oluşabilmektedir.
Bir parantez açarak şunu iyice belirteyim ;
İkili zirvelerde ikinci zirve fiyat olarak ilk zirvenin altında
kalabileceği gibi kesin bir kural olarak algılanmamalıdır.
İkinci zirve bir çok senette ilk zirve fiyatıyla aynı
fiyat seviyesinde de gerçekleşmektedir.
Her ne kadar az görülse de bazı zamanlarda formasyonun parçası
olan ikinci zirve ilk zirve fiyatının üstünde de gerçekleşebilir.
Ne kadar üstünde gerçekleşebilir sorusuna cevap olarak ilk
zirvenin en fazla ( fiyat bazında ) % 15 üstünde
diyebiliriz.
İkinci zirvenin oluşumunda işlem miktarının azalmasına
dikkat çekmemize rağmen bazı zamanlarda işlem miktarı ilk
zirveye erişilirken elde edilen işlem miktarının da üstünde
olabilir. Yüksek işlem miktarına rağmen senet bir önceki
zirveyi aşamıyorsa o zaman işler daha da vahim demektir !
Genelde göstergeler açısından “ RSI “ ve “
Williams’ % R “ tipi göstergelerde bu tür formasyon- lar (
Bakınız. “ Kurtlarla Tango “ adlı kitabıma )
senetlerdeki görüntüden daha önce ortaya çıkarak yatırımcıları
fiyatlar açısından gelen tehlikeyi ( yaklaşan fırtınayı
) önceden haberdar edebilir.
Düşüşlerin ne kadar olabileceği ( fiyatlardaki kayıpların
diyelim ) konusunda fikir yürütmek isteyenler için kullanılabilecek
en basit tekniklerden birisi formasyonun gereği olarak şu şekilde
bulunabilir ;
En yüksek zirveyi teşkil eden fiyat seviyesi ile o noktadan
aşağıya doğru düşüşte elde edilen dip noktasından çizilen
“ destek çizgisi ” nin belirttiği fiyat seviyesi arasındaki
fark ( fiyat olarak - örneğin 4000 lira gibi ) bulunur. Daha
sonra bu fiyat farkı senetlerdeki fiyatların “ destek çizgisi
” ni aşağı yönde deldiği noktadan başlamak üzere aşağı
yönde uzatılır ve düşüş sonunda erişilebilecek fiyat
seviyesi bulunur.
Elde edilen fiyat senetlerin aşağı yönde kat etmesi
gereken minimum fiyat seviyesidir.
Fiyatlar düşüş trendi içinde hesaplanan fiyat
seviyesinden de aşağılara gidilebilir.
Yukarıda grafiklerini verdiğim örneklerde düşüşlerin
yarattığı tahribatları hep beraber izleyecek- siniz.
Aşağıda grafiklerin açıklamaları sunulmaktadır :
GRAFİK NO. 1 : ADANA ÇİMENTO
" A "
Grafikte gösterildiği
gibi senet yükseliş trendi içinde " 1 " ile
belirlenen 3.35 cent' e kadar geldikten aşağıya hareket
ederek düzeltmeye girmekte. 20 günlük hareketli ortalamanın
altına inmeyen senette 2.64 cent seviyesinden başlayan yeni
alım dalgası senedi " 2 " ile belirlenen 3.07 cent
seviyesine kadar taşımakta. Yeni satış dalgasının yarattığı
düşüş 20 günlük hareketli ortalamada dengelenmekte
ise de bir süre sonra ve senet yeniden düşüşe geçmekte...
İlk düşüşte elde edilen dip noktası bir çizgi ile yatay
olarak uzatılırsa bu çizgi destek çizgisi haline dönüşmekte.
" 2 " numaralı zirveden sonra aşağı yönde başlayan
fiyat hareketi hareketli ortalama ve destek çizgisine
de kırdıktan sonra çok sert bir düşüşe geçerek yoluna
devam etmekte. Daha sonra gelişen tepki çıkışı da fiyatı
destek çizgisinin üstüne atamadığından senet yeniden düşüş
akımı içine girerek aşağılara sürüklenmeye başlamaktadır....
Düşüşün ilk etapta nerelere kadar gelebileceğini
hesaplamak için ise yaptığımız işlem şudur :
3.35 cent ve 2.64 cent arasındaki fark 0.71 cent (
grafikte " x " ile gösterilmekte.) olmaktadır. Bu
fark senedin destek çizgisini delme noktasındaki fiyattan (
" 2.64 cent diyelim ) çıkartıldığında önümüze
gelen rakam 1.93 cent olmakta. Senet bu kadar düşüşü
grafikte de gördüğünüz gibi yaşamış. Elde edilen fiyat
seviyesinin aşağı yönde gelinebilecek minimum yer olduğunu
unutmamak gerekmekte. Daha da fazla gidebilir dedik. Şimdi
anlamaktasınız bazı yatırımcıların başlarına neler
gelebileceğini sezdikleri için yukarılarda bir yerde neden
senetlerden alelacele kaçmaya çalıştıkları !!
Senet baktığınız grafiğin elde edildiği gün itibarıyla
0.34 cent' i bile görmüş. Onda bir fiyatına inilmiş.....
GRAFİK NO 2 : ALGYO
Senet " 1 " ile gösterilen
yere kadar ( 4.06 cent ) neredeyse soluksuz tırmanmakta.
Gelen satışlar 2.88 cent civarında duruluyor. Bu seviyeden
gelen alımlarla senet bu sefer " 2 " nolu zirveye (
3.41 cent ) gitmiş. Kısa süreli çıkış sonrası gelişen
yeni düşüş dalgası senedin 2.88 cent' teki desteğini kırınca
düşüş sertleşmekte... 2.0 cent seviyelerinden gelişen çıkış
hamlesi 2.71 cent' e kadar gidilmesine sebep olmakta ise
de gördüğünüz gibi senet aşağı yönde geçilen destek
fiyatının üstüne de çıkamadan yeniden düşüşe geçmekte..
İlk düşüş yüksekliği " x " ile gösterilen görüntüde
destek seviyesinin altına gidiş başladığında da bir o
kadar " yani " x " kadar mesafe aşağı yönde
kat edilmekte. Hedef fiyat olan 1.68 cent düşüş içinde görüldüğü
gibi senet düşüş akımının sonlarına doğru 0.86 cent'
e kadar inmiş...
Sadece zirve formasyonunun yarattığı tahribata bakacak
olursanız % 75' den fazla bir kayıp söz konusu !
GRAFİK NO 3
: DEVA HOLDİNG
" Deva Holding
" senedinin dolar bazında grafiğine bakacak olursak 99
senesinin sonundan itibaren yükselişe geçen senet “
0.54 cent “ seviyesinde " 1 " ile gösterilen
zirveye erişmekte... Daha sonra düzeltmeye uğramakta... “
0.36 cent “e kadar sert bir düşüş yaşayan senette gelen
alımlar fiyatı “ 0.53 cent “ e kadar taşımakta.
Yeni gelen satış dalgası fiyatı bir anda destek seviyesi
olan “ 0.36 cent ” in altına kadar indirmekte. Birdenbire
" 0.20 cent " e kadar inen senet yeni bir çıkış
başlatarak sert bir şekilde yükselmekte ve " 0.50 cent
" e ulaşmakta.. Pilimizde burada bitmekte... Görüntü
daha büyük bir ikili zirve görünümüne dönmekte..
Satışlar yoğunlaşırken "0.23 cent" seviyesi görülüyor.
Yeni çıkış hamlesi de yatay bir trend içinde gelen satışlar
içinde boğulmakta. Artık endeksin de tamamen çöküşe geçmesi
ile destekler kırılmakta ve hareketli ortalamaların altına
sıkışan senet düşüş trendinin sonunda " 0.06 cent
" gibi bir yere kadar inmekte..." 0.54 cent "
ile " 0.36 " cent arasındaki mesafe " x "
ile gösterilirken, bu mesafenin " 0.36 cent " in
altına aynen taşınması ile elde edilen minimum hedef fiyat
" 0.17 cent " olmakta ki senet düşüş akımının
sonlarındaki fiyatında gösterdiği gibi " 0.17 cent
" in de altına inmektedir...
GRAFİK NO 4
: DEMİSAŞ
99 senesinde her
senette yaşandığı gibi bu senette yaşanan sert yükseliş
senet fiyatını " 1 "ile gösterilen " 1.78
cent " fiyatına getirmekte... Zirveden sonraki düşüşte
" 1.32 cent " te dip yapılırken yeni çıkış
hamlesi de fiyatı " 1.66 cent " seviyesine taşımaktadır..
İkinci zirvede gelişen sert düşüş " 1.32 cent"
teki desteği kırdıktan sonra " 0.90 cent "
seviyelerinde durulmakta ve " 0.90 - 1.20 cent "
aralığında yatay bir trend içinde girmekte... " 1.78
cent " ile " 1.32 cent " desteği arasındaki
fark " x " ile gösterilirken aynı fiyat farkı
" 1.32 cent " destek fiyatının altına taşındığında
minimum hedef fiayt olarak " 0.86 cent " görülmekte...
2000 senesinin sonlarına doğru yaşanan çöküş daha
sonrada devam edince senet düşüş akımının sonunda
" 0.17 cent "gibi komik bir seviyeye kadar
inmekte... Bir başka " onda bir fiyatına iniş "
örneği.....Uzun vadede çok kazanılmakta teorisine örnek...
Uzun vadede çok kazanılabilir ama senetleri nerede aldığınıza
bağlı......
|