.
GRAFİK 1 : ALCATEL
GRAFİK 2 : ASELSAN
GRAFİK 3 : PETKİM
GRAFİK 4 : BEKO
İşlem miktarı ( volume
) piyasalarda el değiştiren hisse senedi adedini temsil
etmektedir.. Dış piyasalarda fiyat analizleri bakımından
ele alınan önemli bir teknik araçtır... İşlem miktarına
dayalı çeşitli göstergeler ve endikatörler geliştirilmiştir....
Bazılarından bahsetmek gerekirse örneğin OBV ( on balance
volume ), PVI ( positive volume index ), NIV ( negative volume
index), trade volume index, volume rate of change,
bunlar arasında sayılabilir....
Sıkışma alanlarında ne kadar hisse adedinin el değiştirdiğinin
öğrenilmesinde, tabandan kurtulmaya çalışan senetlerde
senetlere gelen arz ve talebin ölçülmesinde, zirvelerin oluşmasında,
dirençlerin geçilmesinde, sıkışma formasyonlarından
kopmalarda, teknik analizcilere önemli bilgiler sunmaktadır...
Diğer anlamda arz ve talep arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde
kullanılırken, gerektiğinde dengenin hangi yönde bozulduğuna
dair önemli ipuçları verir analizcilere...
Benzer şekilde zirvelerde el değiştiren hisse senedinin çokluğu,
alıcı ve satıcı arasındaki dengenin hangi yönde bozulduğu
ve mücadelenin ne yönde ve hangi şiddette sonuçlandığını
göstermesi bakımından önem taşımaktadır...
Uzun bir süreye yayılan düşüşlerin sonlarına doğru
gittikçe işlem miktarı azalan senetlerde ortaya çıkan işlem
miktarındaki artış yönündeki ani gelişmeler dikkate alınmalıdır..
Bir süre artan işlem miktarının senedi fiyat olarak biraz
yukarılara doğru taşımasından sonra gelen düzeltme
hareketinde eğer işlem miktarı azalmakta ise senetteki gelişmelerin
incelemeye alınması gerekmektedir.. Aşağı doğru süzülen
senede bir süre sonra yeniden talep gelmesi durumunda işlem
miktarının artması senette yeni bir hareketin başlangıcı
olarak kabul görebilir.. Bu durumda eğer senet bir önceki
çıkışta eriştiği fiyat seviyesinin üstüne çıkarsa
senede gelen ilginin gittikçe arttığı varsayılır (
birileri sizler tarafından sebebi bilinmese de daha yüksek
fiyattan senet almak istemektedir ) ve senette alımlar yapılabilir...
O anda sizinde bilmediğiniz bazı gelişmelerden dolayı
senede birileri ilgi duymakta ve para yatırmaktadır.. Para
sokulmayan senette fiyatların yukarılara doğru gitmesi mümkün
olmayacağına göre sizde bu yönde pozisyon alabilirsiniz...
Büyük düşüşler sonrası uzun süren yatay fiyat
hareketlerini takiben yatay bandın üst noktasını
belirleyen seviyelerin ( yani direnci oluşturan fiyat
seviyeleri ) artan işlem miktarıyla geçilmesi senette
yukarı yönde gelişmenin olduğunu gösterir ve senet alımlarının
yapılmasını gerektirir. Tabii eğer tuzak kurulmamakta
ise... Tuzak kurulduysa bile kaçma şansınızın olduğunu
bilin.. Aynı şekilde tabandan yeni kurtulup yatay bir
formasyon içinde bekleyen senede gelen işlem miktarı artışı
senedin yeniden hareketlenmesine sebep olacağından pozisyon
alınmalıdır...
Sıkışma ve dinlenme sürecini belirten " dörtgen
formasyonları ", " üçgen formasyonları "
sonucunda senetlerde artan işlem miktarıyla senet fiyatları
yukarı yönde hareket etmeye başlamakta ise senetlerde alımlar
yapılmalı ve formasyon gereği gitmesi gereken fiyatlar çeşitli
yöntemler kullanılarak ( Fibonacci hedefleri, bir sonraki
zirveler, çanak katlama hesapları, kopma hedefleri gibi )
hesaplanarak senetler o seviyelere gidilene kadar elde
tutulmalı...
Uzun süren çıkışların sonunda ise artan işlem miktarıyla
yukarı hamle yapan fakat daha önce eriştiği zirveyi geçemeyen
senetlerde talebin fazla oluşuna rağmen arzın talebi karşılayacak
kapasitede olması ( ki bu senet fiyatında değişikliğin
olmaması ve hatta aşağı gidişi ile belli olmaktadır )
senetlerden çıkma zamanının geldiğine işaret eder...
Ara vermeksizin tavan tavan giden senetlerde herhangi bir
seans ( veya bir gün ) içinde senet yüksek işlem
miktarıyla önce yukarılara ve en uç noktalara eriştikten
sonra aşağılara kaymaya başlar ve günü ( veya seansı )
en diplere yakın yerlerde kapatırsa o zaman anlaşılması
gereken şudur : senette talep fazlasıyla karşılanmış
olup senet " tersyüz " olmuştur ve o saatten sonra
da bir süre daha aşağılara gidecektir...
Yukarıda belirtilen sıkışma alanlarından sonra artan işlem
miktarıyla aşağılara yönelen senetlerde de senetler elden
çıkarılmalıdır... Arz talebe karşı üstün duruma geçmektedir
ve fiyatlar düşüşe geçeceğinden senetlerde kalmak yararlı
olmayacaktır...
Düşüş akımlarında sıkışma alanlarından aşağıya
doğru kopma illa da artan işlem miktarıyla gelişmez....
Azalan işlem miktarıyla da senetler sıkışma alanlarından
aşağıya doğru kopabilir.. Bu durumda da " işlem
miktarı nasılsa düşük , senede bir şey olmaz "
rehavetine kapılmamak lazımdır.. Düşük işlem miktarıyla
da senetler epeyi mesafe kat edebilirler aşağı yönde....
Ana zirvelere yaklaşıldıkça senetlerdeki direnç artacağından
bu zirvelerin aşılması yüksek işlem miktarını
gerektirir.. Düşük işlemle yukarı giden senetler ( eğer
tavan tavan yapmaktan dolayı işlem oluşamıyorsa o ayrı
mesele ama , o zaman tahtada kalan alım emirlerini de işlem
miktarına katmakta yarar var.. ) daha önceki zirveleri aşmışsa
senetlerde çıkış hareketi kısa bir süre sonra sekteye uğrayabilir...
Belirli bir zaman süreci içinde dip çalışmasını sürdüren
senetlerde, senetler hareketli ortalamaların üstüne
kendilerini atarken işlem miktarındaki artış göze çarpar
nitelikte ise senetlerde yeni bir yükseliş dalgasının başlayacağı
varsayılarak senet alımları tavsiye edilir...
Zirvelerde uzun süren bir yükseliş akımının sonlarına
doğru senette işlem miktarı azalıp, senet yatay bir trend
içinde zaman geçirdikten sonra azalan işlem miktarına rağmen
aşağılara doğru boynunu büküp hareketli ortalamaların
altına doğru kaymaya başlamakta ise ( senetlerde dağıtım
gerekli talep olmadığı için uzun sürdü ve şimdi dağıtım
bittiği için düşüşe geçilebilir denilerek ) senetlerden
ayrılma zamanı düşünülmelidir....
Düşüş akımının içine giren senetlerde trend belli
olduktan sonra zaman zaman yaşanan sert çıkışlar işlem
miktarı yaratsa bile bu çıkışlar eğer düşüş sırasında
elde edilen tepki çıkışlarının yarattığı önceki
zirveleri aşamıyorsa, hareketli ortalamaların yarattığı
direnci kıramıyorsa ve kısa süre sonra geri dönmekte ise
senetlerde daha sonra yaşanacağı hissedilen düşüş öncesi
son mallar çıkılmak istenmekte diye düşünülmelidir....
Böyle durumlarda değişik aracı kurumlardan yapılan alım
satımlar sırasında kendinden kendine yapılan işlemlerle işlem
miktarı artmış gösterilip senetlerden kaçılmak
istenmektedir...
Ana zirvelere gidilirken de aynı şekilde artan işlem miktarıyla
ve değişik kurumlardan yapılan kendinden kendine işlemlerle
mallar nette eksiye geçilerek daha zayıf ellere transfer
edilebilir...
Bu bakımdan yatırımcının bir süre yüksek işlemle yukarılara
giden senette bir anda işlem miktarının zirvelerde kurumasını
ciddiye alıp harekete geçmesi tavsiye edilir....
Malların yukarı gidiş sırasında dağıtılmış olması
ihtimali ortaya çıktığından tedbirli olmakta yarar var...
Aşağıda konuya ilişkin örnek grafiklerin açıklamaları
sunulmaktadır :
GRAFİK NO. 1 : ALCATEL
Grafikte büyük
çıkış öncesi artan işlem miktarıyla senette
ortalamalardan başlayan hareketi oklarla göstermekteyim...Aynı
şekilde zirvede senet dağıtımı uzun süreye yayıldıktan
sonra düşüşe geçen senette azalan işlem miktarına
dikkat edilmesi gerek.. Düşük işlemle ortalamaların
altına gidiş ve çöküşün başlaması....
GRAFİK NO 2 : ASELSAN
Senet artan işlem miktarıyla
kopmakta ve çok hızlı bir yükselişe geçmektedir...Zirveye
erişirken azalan işlem miktarı yüksek seviyedeki fiyatları
taşıyamamakta ve senet düşüşe geçmektedir...
Ortalamaların altında geçen süre zarfında senetteki işlem
miktarı hayli azaldıktan sonra esas çöküş sırasında işlem
miktarı bayağı azalmaktadır fakat senedin düşüşü
durmamaktadır..... İşlem miktarı uzun süre sonra ancak
10000' lerde yeniden artış göstermektedir...
GRAFİK NO 3 : PETKİM
Senette zirvede ( 18000'
lerde ) oluşan büyük işlem miktarından sonra senet düşüşe
geçmektedir... Çıkış anında senetler dağıtılmışa
benzemekte....İşlem miktarı bir süre sonra ancak 11000'
ler seviyesinde yeniden artış göstermektedir....
GRAFİK NO 4
: BEKO
5500
seviyelerinde oluşan yüksek işlem miktarından sonra
kuruyan senette çok sert bir düşüş yaşanmakta... "
Düşük işlem bir şey olmaz " diyenlere çok şey
olmakta esasında.... Ortalamaların altına bir kez çakılan
senet belini 2500' lerde zor toparlamakta... Bu arada düşüş
sırasında 3000 seviyesinde gelişen ve artan işlem miktarıyla
yükselen senette hareketli ortalamaların üstüne çıkılamaması
yeniden satışları getirmekte... belki de son malların kaçılması
için düzenlenmiş bir operasyon idi.... kim bilir ?
|